kîkwây ôma   ayamihowin  kotakwak   sakâwê   ê-kistêyimit   êkosi    

kîkwây ôma wêpinâsowina

nistam ka-mâcitayân ôma kîkwây ka-mâmitonêyihtamân wêpinâsowina oti nawi 2001 ôma pîkiskwêwin ohci ôma mamâhtâw âpacihcikan ôhi kahkyaw pîkiskwêwina misiwê wâwîs awa ka- âpacitât opikiskêwin mêskanâw. nikî- mâci nisitohtowawik ôki mamâhtâw âpicihcikana opimipayisak, akihcikêwikamiko pîkiskwêwina êkwa mîna tânisi isi wâpamisot cîpay ôta ka-âsowasot mamâhtâw âpacihcikanik: mîna tânisi isi wâhkôtak awiyak omâmitonihicikan kî isi mâmitonêyihitak ôhi kâkîsimowina oti mêna ohci ôki nanâtohk asiyinêwak ôta ohci kikâwina askiy. êkwa mêna ê-mâmitonêyihtamân tânsi kêhcinâs kahkiyaw ôhi mamâhtâw âpacihcikan pîkiswêwina oti isi tapa wâhkitamôwinik. ê-mâmitonêyihtamak mîna kitayaw tânisi kî isi nisitotâk ôma mamâhtâw âpacihcikan kîkwây ôhi tahto ka ohci pimâtisiwatamak ka ohci mâka; askiy, iskotêw, nipiy, yôtin ahpô kîsik. mâka mâmaw ohci kispin kîsikâwi-pîsim kîsakastipitamakonaw, êkwa nipiy pimiciwan, maskosiya ôhpikîki êkwa kî yôtik; êkota cî ispayin ôma mamâhtâw âpacihcikanik?

mâka âsay ôta kikâwinaw askiy ê-ayicitakona ôhi mamâhtâw âpacihcikan pîkiskwêwina, cikâstepayihcikanisa mîna nitati-wâpahtîn tânisi isi mokîskatihitamiyikot ôhi cikâstêpayicikana ayisiyinêw ôta ohci mamâhtâw âpacihcikanak tapiskôc ka-kisiwayikôt, ahpô ka-miyo môsitâhtikoni ôhi nanâtohk iyinêw isi môsitâht. ôhi nanâtohk awiyak kî-isi môsitâht wâwîs manâ kinwês ka- apiyân âpacitiyân ôma mamâhtâw âpacihcikan. mêkwac ôma ka-atoskâtamân ôma mamâhtâw âpacihcikan opimi- itê nitawapinikan êkota papêyâhtak koskowâwâtapiyân. asko iskok ê-yati wapahk. asko ohci pito nanâtohk ita ê-kaskityân kî itotiyân ôma ôta mamâhtâw âpacihcikanik, mâka osâm poko kita-papêyâhtakisiyân, ka kâkîsimoyân tânêhki ôma ôta kapê pakitinikosiyân ôta askiy. êkosi ôma isi mâmitonêyihtamân.

aspin ka-mâci atoskâtamân ôma mamâhtâw âpacihcikan (akitap kîsik) nânitaw 1993-93 êkospîhk poko ni-miywêtin osâm poko; kitataway poko ê-wanihikowiyân awiyak ê-pîhtikwît ni-mamâhtâw âpacihcikan ê-pa pikonikit êkwa ê-wanihit aciyaw ê-kici ka-piscisisipwêtisamawak awiyak pîkiskwêwin êkwa namôya ê-nâkotikiyân awîna mîna kotak itisahamâtawak...êkospîhk manâ nita âyiman. mamâhtâw âpacihcikana opamihiwiwak ni-miyo wîcihikon ahpô nitatoskêwinik ita ka- mâmitonêyihtamân, ita ka-wâpahcikiyân, ita ka-ohpikîyân mîna ita ka-atoskîyân; êkwa mîna êkota ka witatoskimak kotakik nipîkiskwatak kîkwây ê-pê-miskamân nisitohtamowin.

Ka-miyowacik nipimâtisiwin mistahi: niwitatoskîmawak kokominânawak askiyikanik ohci, ê-wîcihak tânisi ê-kî isi nisitotakik ôma mamâhtâw âpacihcikan, êkwa mîna kaki-wanisinicik ohki kitôtêminânawik êkwa kiwâhkomakanawak ê-kaskitayân kika-nakiskâtocik, êkwa mîna wahyaw ê-pê nâtisokowiyân ka-nititohtiyân pîkiskwêyân êkwa mîna ka-wîhtamân tânisi kiya ôma ka-nikihiwiyak isi pimâtisiyak; ê-ka kawi sôhkâstayân ôma wâhkôhtowin misiwê ita ôta kikâwino askiy.

iskwêyâc, ôma ka-wâpihitakiyak ohci ê-âhkamêyimoyân kita-pîkiskwêyânak ohci miskasowin. niya ôma ka-âpihtawikosisâniskwêwiyân êkwa mîna ka-nêhiyawiyân, kî isi wâpahtamân êkwa kî isi nisitotamân nomôya kîkwây ahpô pêyak wêpinâsowin, kiskanawatasinayikêwin, ahpô kiskiwêhona kî- itwêmakak awîna ôki nêhiyawak. micit kotaka nanâtohk itasinastêwina apacitanawi, ê tapas cika tiki kî isi nistotawit nêhiyaw êkwa kî isi pê-kiskêyihtamân micit kî pê-wanitano ahpô ê-ayim-kapowiyak, mâka kêyâpic namôya kîkwây ka kî itwanaw itapasinâkêwin ka-wihtak awîna ôma kêhcinâs kiyânaw.

ôma ka-kiskanawahtastamowit awa Andy Naytowhow (kaponiwaskawit August 2005) mistahi kîkwây nikî-pê-wihtamowik êkwa mîna micit kotakik kakî-pê-nakiskâwat. mêtoni nikî-atamihikonan! (kakî wapatinawâw iyiwak nêti sakâwê) ispîhk ohci ka-pê-wikiyân kiwêtinohk ôma kisiskâciwan kî isikatihk ê-wîciyamak ôki Naytowhowak ayak niki-nisitotin nêhiyawêwin êkwa tânisi isi wîcihikot awiyak êkwa tânisi isi wâhkotamak askiy mînatohk mêtoni isi mamatawak êkosi isa kiyânaw mêtoni mîna mistahi kîkwây ê-pê-mêkosiyak kî- isi wâpahtamak ôma pimâtisiwin. kisasto pêyakwan ôki kî-isi wâpahtak ôki iyiniwawak ohci Tibêt anihi mâna ka-wî-pê-astâkok wêpinâsowina wîstawâw êtikwê ê-mowîstawicik manitôwa (nantawapiniki mîna âhâsiw omasinahikan ôta, ahpô Daina Warrens' omasinahikan ôta). wêpinâsowina ôma ka-atoskâtamân ayak ohci ê-kakwê itwêyan ôma mamâhtâw âpacihcikan mîna âtayokanak ê-kanawapamikoyakik ê-kaskitayak kawitatoskimiyakik mâka poko ka-miywasiki kî-pîkiskwêwina.

"oma mâmatowi âpacihcikan kî isi âpacitayak kisasto pêyakwan mâna ôma ka-wawoyitotamak kâkîsimowin, pitams ê-mosakiniyakok asiniyak, ê-ka kisimoyak, ê-nikamoyak ê-âpacitayak nipiy, iyakoni ôhi ê-wîcitocik kita-miywasik kîkwây ôma ka-asotamik." (ayak ohci namôya kayâs Joseph Naytowhow opîkiskwêwin ohci mamâhtâw âpacihcikan) (cc) 2006 êkwa mîna pêyakwan ôma ka atoskâtaman namôya kaki-ispayin kîspin ê-kî ohci micit iyiniwak nanâtohk isi mêkosicik kî isa atoskicik. (mahti nêti sakêwê mîna itoti, êkota ka masinahowak ôki ota atoskêwak)

ôma ka-wêpinastamân kiyawâw ohci ayak ê-kakwê wiyastamatawak kîkwây ka-wîcihikosit kisasto pêyakwan isi nisitocikatik. namôya ê-miyotawakacikatik kîkwây ahpô akitap kwanta ôma kî- itotamân mâka tipiyak awiyak papêyahtak ka-sikiskakot ôma nêhiyaw kâkîsimowin êkwa mîna tatapwê awa kisinapêw yôtin ê-âhkamêyimot kî-istsahak ôhi tahto kîkwây ka-mokiskatitamikoyak kapitak mâmawi kôhtawina. kiya miywasin kîspin ôta ka-mêkaman papêyahtakisiwin [tawâw!]

Cheryl L'Hirondelle, 2006

Cheryl L'Hirondelle (wahyohtêw êkwa mîna Cheryl Koprek) ê-kî nitawikit Alberta mâka mêkwac Vancouver kî itwit wiya awa (apitawikosisan- iskwêw, nêhiyaw mâka namôya askikanihk akimow/tipahamatowinihk ohci-pakan mistik- isko iskwêw, pakan German, pakan Polish) micit/nanâtohk-kîkwây awiyak ka-atoskatak otapasinahikêw.
aspin ohci 1980's, nantaw nistosâp askiy awa Cheryl ka-isikasot kî-atoskâtam mistahi ôhi nanâtohk awiyak kamamahtowisit ka atoskatak isi cikêwina: aphô omiyo ê-yapacitat, ê-nakamot, ê-acimot, ê-witatoskimak kotaka kamamahtawisicik, aphô mîna pêyopiskwa ayaw pacitat, kikâwino askiy mîna ê-watatoskimat, ôma mîna cakastiypayicikêwin êkwa mîna kitocikiwin kakimotik ohci kîsikok.
aspin ohci (90's) niyânanosâp askiy (15 years ago) Cheryl kîpê-atoskêw nanâtohk pê- ê-tapatisit ôma kiy isi atoskicik ôki kamamahtawisicik. asko ê-nakanistak manâ kamamowapik, êkwa mîna ê-witatoskimat kotaki asiyinêwak ê-wicihat wîstawâw ê-kakwê mamâhtâw atoskicik. asko mîna pêyak atoskit ôma mamâhtâw âpacihcikan ka-atoskatak. misiwi itê ôma askiy kî isikacikatik êkwa Canada kipi witatoskimêw askikana, ôki kanêkanistak nikamowin, nanâtohk okiskainhamatowikamikwa, ôki kanêkanistki askikana êkwa mîna moniyawak ôki katipiyiatk nanâtohk kîkwây ôta askiy kî isi katik êkwa Canada.
ôma mamâhtâw atoskêwin ka kiwê nisitotakh tanisi isi nîso apitiki ôhi ki-nêhiyawino êkwa mîna tastawiyik/micit nanâtohk kî mamahtawisowina kî itakoki misi iti asiyinêw pimatisêwina êkwa tânisi iyako kî isi miskasot manâ ka pîkiskwêmotak omamitonicikan ita ka wikit. ôma ka nito wapinikit L'Hirondelle ositaw waskawina ê- ayimaki, onaciyo-iscikêwina mîna ê-pitwikit nanâtohk êti awiyak ka mamâhtâw atoskit, mêkwac mîna kî- itakamikak pê-wapiskwa ita ka apatak, aci poko ê-mikaw nikamot, êti matiwicikit, ê-nimihitot mîna ê- acimot nanâtohk êti pokwêspi ita ê-kaskitat.

www.ndnnrkey.net